ေရေက်ာက္ေရာဂါ

ေရေက်ာက္ ေပါက္တဲ့သမီးေလးအတြက္ ေရေက်ာက္နဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး ေဆာင္ရန္ ေရွာင္ရန္ ေရးတင္ေပးပါအံုး။ ေရေက်ာက္ Chickenpox ကို စေတြ႔ခဲ့သူဟာ ပါရွား-ဆရာဝန္တဦး ျဖစ္တယ္။ ကေလးေတြမွာ အျဖစ္မ်ားျပီး တျခားဆင္တူတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါ Small pox ေက်ာက္ၾကီး၊ Measles ဝက္သက္ေတြနဲ႔ အေသအျခာ ခြဲေျပာခဲ့သူျဖစ္တယ္။ အသက္ ၁၂ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြမွာ အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။ အလြန္ယားယံတဲ့ အဖုေလးေတြေၾကာင့္ အလြန္မတန္ အေနရခက္တယ္။ တုပ္ေကြး လိုနဲ႔ စတယ္။ ေဆးမကုလဲ ေပ်ာက္မွာပါ။ Varicella-zoster ေခၚတဲ့ (ဗိုင္းရပ္စ္) ကေနျဖစ္ေစတယ္။ ကာကြယ္ေဆးရွိတယ္။ တႏွစ္ နဲ႔ တႏွစ္ခြဲၾကား ကေလးေတြကို ထိုးေပးတယ္။ ၄-၆ ႏွစ္မွာ တခါ ထပ္ထိုးသင့္တယ္။ ၾကီးတဲ့ကေလးေတြ ေရေက်ာက္ မေပါက္ဘူးေသးရင္လဲ ကာကြယ္ေဆး ထိုးသင့္တယ္။ တလျခား ၂ ခါထိုးပါ။ - ေလကေနတဆင့္ ကူးစက္တယ္။ ေခ်ာင္းဆိုး-ႏွာေခ်ရာကေနကူးတယ္။ အသားအေရခ်င္း ထိကပ္လို႔လဲ ကူးႏိုင္တယ္။- ပိုးဝင္ခံရျပီးေနာက္ ၁ဝ-၂ဝ ရက္ေနမွ ေရာဂါေပၚတယ္။- အရင္ဆံုး ကိုယ္ပူမယ္။ ဗိုက္ေအာင့္မယ္။ လည္ေခ်ာင္းနာမယ္။ ေခါင္းကိုက္မယ္။ မအီမသာ ျဖစ္တယ္။ အသားေတြ နာမယ္။ ပ်ိဳ႕-အန္ခ်င္မယ္။ အစားပ်က္မယ္။- Vesicular skin rash နီတဲ့၊ ယားတဲ့ အစက္အေပ်ာက္ေလးေတြ ဗိုက္-ေက်ာနဲ႔ မ်က္ႏွာမွာ စေပၚမယ္။ ေနာက္ေတာ့ တကိုယ္လံုး။ ေခါင္း၊ ပါးစပ္၊ နာရြက္ နဲ႔ လိင္အဂၤါေတြလဲ ပါမယ္။- သိသာျမင္သာတဲ့ အနီျပင္ေတြဟာ ၄-၇ ရက္ၾကာတယ္။ အရည္ၾကည္ဖုေလးေတြက ၅ ရက္ဆို ေပ်ာက္သြားမယ္။- အနီစက္ထြက္ျပီး ၄ ရက္အတြင္မွာ ကူးစက္တာ မ်ားတယ္။ ျဖစ္ေနတဲ့ ကေလးကို -- အစာမစားခင္ လက္ေတြကို အေသအျခာ ေဆးခိုင္းပါ။ မၾကာမၾကာေဆးတာ ပိုေကာင္းတယ္။- အေနရခက္တာေတြ သက္သာေစအာင္ ေရေအးဝတ္ ကပ္ေပးႏိုင္တယ္။- Warm water bath ေရေႏြးခ်ိဳးေပးႏိုင္တယ္။ တခ်ိဳ႕က ၄ နာရီျခား ေရခ်ိဳးေပးတယ္။- အယားသက္သာေအာင္ Oatmeal bath products ဆိုတာသံုးႏိုင္တယ္။- ယားတာကို မကုပ္ဘဲ ပြတ္သပ္ေပးပါ။- Calamine lotion သံုးတာေကာင္းတယ္။ မ်က္စိထဲမဝင္ေစနဲ႔။- Zinc oxide ပါတဲ့ေဆးလိမ္းတာလဲ သက္သာတယ္။- Hydrocortisone cream ေတြလိမ္းရင္လဲ ယားတာ သက္သာေစတယ္။- Antihistamine (Cetrizine) အယားသက္သာေဆးလဲ သံုးႏိုင္တယ္။- Chlorine bleach (Sodium hypochlorite) ခြ်တ္ေဆးနဲ႔ ေဆးေၾကာရင္ ပိုးေတြေသေစတယ္။- Acetaminophen/Paracetamol ပါရာစီတေမာ ေပးႏိုင္တယ္။- Aspirin နဲ႔ Ibuprofen ေတြကို မသံုးပါနဲ႔။ မ်ားေသာအားျဖင့္ မဆိုးပါ။ ကိုယ္ခံအားနည္းေနသူ၊ အာဟာရနည္းသူေတြဆိုရင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဗက္တီးရီးယားပိုးဝင္လို႔ ဆိုးတာေတြ ဆက္ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ - အသက္ၾကီးသူျဖစ္ရင္ ပိုဆိုးတယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာ ပိုဆိုးတယ္။- လူၾကီး ၅ ေယာက္မယ္ တေယာက္ေလာက္က Shingles ဆိုတဲ့ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ေဆးနဲ႔ ကုေပးရတယ္။- Shingles (ရွင္ဂဲလ္စ္) ဆိုတာ Herpes zoster ေရယံုကိုေျပာတာ ျဖစ္တယ္။ ေရေက်ာက္ ဗိုင္းရပ္စ္က ေရာဂါေပ်ာက္သြားေပမဲ့ အထဲက အာရံုေၾကာ (တစ္ရွဴး) ေတြမွာ က်န္ေနရာကေန ျဖစ္ေစတယ္။ Shingles vaccine ကာကြယ္ေဆးကို အသက္ ၅ဝ ေက်ာ္သူေတြကို ေပးႏိုင္တယ္။- Cancer ကင္ဆာ၊ HIV ေတြမွာ ပိုျဖစ္တယ္။ Stress စိတ္ဖိအားမ်ားသူေတြလဲ ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါေတြ ရေစႏိုင္တယ္။ Pneumonia ႏူမိုးနီးယား၊ Hepatitis အသဲေရာင္ နဲ႔ Encephalitis ဦးေႏွာက္ေရာင္ျဖစ္ရင္ ေသဆံုးတဲ့အထိ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။- တျခားသိပ္မဆိုးတဲ့ ဆက္တြဲေရာဂါေတြကေတာ့ Impetigo, Cellulitis, Erysipelas အေရျပားအနာေတြျဖစ္တယ္။- Myocarditis ႏွလံုးေရာင္၊ Hepatitis အသဲေရာင္နဲ႔ Glomerulonephritis ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ေတြက ရွားတယ္။- ခုခံအားနည္းသူေတြမွာ Hemorrhagic complications ေသြးယိုတာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။- Antiviral medication ဗိုင္းရပ္စ္ေဆးကို Eczema ႏွင္းခူနာ၊ Sunburn ေနေလာင္နာ၊ Asthma ပန္းနာရွိေနသူေတြအတြက္ သံုးႏိုင္တယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တံုးျဖစ္ရင္ ၁ဝ% မွာ ႏူမိုးနီးယားျဖစ္ေစမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနသူေတြ ေရေက်ာက္ျဖစ္ေနတဲ့ ကေလးနဲ႔ ေဝးေဝးေနပါ။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ဝန္ ၂ဝ-၂၈ ပါတ္။ အထဲက ကေလးအတြက္ သတိထားဘို႔လိုတယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ဟာ အရင္က ေရာေက်ာက္ေပါက္ဘူးထားရင္ အထဲက ကေလးအတြက္ပါ ေရာဂါျပီးေစမယ္။ ေမြးမဲ့ကေလးအတြက္ တသက္လံုးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကေလးအသက္ တႏွစ္ေနရင္ ကာကြယ္ေဆး ထိုးေပးသင့္တယ္။ ကာကြယ္ေဆးက ၇ဝ-၈၅-၉၅% ထိေရာက္တယ္။ ေရေက်ာက္ေပါက္တဲ့ ကေလးတိုင္းကို Antibiotics ပိုးေသေဆးေတြေပးဘို႔မလိုပါ။ ဗက္တီးရီးယားဝင္မွ လိုတယ္။ တခ်ိဳ႕ ကေလး အထူးကု ဆရာဝန္ေတြက ဗိုင္းရပ္စ္ေဆး Acyclovir Acyclovir or Valacyclovir ေပးတယ္။ Sorivudine ေဆးလဲ ရွိတယ္။ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေတြကေန သက္သာေစဘို႔ ျဖစ္တယ္။ အနီစက္ေတြေပၚျပီး ၂၄ နာရီအတြင္းမွာ ေပးတာေကာင္းတယ္။ အနီစက္ေတြ မထြက္ခင္ ၂ ရက္ကစျပီး အနီျပင္ေတြ ညိဳမဲရာကေန ေပ်ာက္တဲ့အထိ သူမ်ားေတြကို ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ တျခား ကေလးေတြအတြက္ ျဖစ္တဲ့ကေလးကို အျပင္ကို မထြက္ေစတာ၊ ေက်ာင္း တပါတ္ေလာက္ မသြားေစတာ ေကာင္းတယ္။ Chicken pox parties ဆိုတာ ေရာဂါရွိတဲ့ကေလးနဲ႔ စုေဝးတာကို ေခၚပါတယ္။ Vaccines to Prevent Chickenpox ေရေက်ာက္ကာကြယ္ေဆး ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ 1. Varicella: Varicella (chickenpox) vaccine 2. MMRV: Combined Measles, Mumps, Rubella, and Varicella (chickenpox) combination vaccine Varicella (chickenpox) ေရေက်ာက္ ကာကြယ္ေဆး• တခါမွမထိုးဘူးေသးတဲ့ကေလး - ပဌမ = ၁၂-၁၅ လ၊ - ဒုတိယ = ၄-၆ ႏွစ္။ (ပဌမအၾကိမ္ေနာက္ ၃ လေနရင္လဲ ေစာထိုးႏိုင္တယ္။) • ၁၃ ႏွစ္အထက္ကေလးမ်ား - ပဌမ၊- ဒုတိယ = ေနာက္ ၂၈ ရက္ (တလ) အၾကာ။ MMRV ကာကြယ္ေဆးထဲမွာ measles ဝက္သက္ + mumps ပသိေရာင္ေရာဂါ + rubella ရူဘဲလား (ဂ်ာမန္ဝက္သက္) + Varicella (chickenpox) ေရေက်ာက္ ကာကြယ္ေဆး ၄ မ်ိဳးပါတယ္။
Dr. တင့္ေဆြ